"Dynamika procesu twórczego" Aleksandra Tokarz

Aleksandra Tokarz „Dynamika procesu twórczego”
Dr hab. Aleksandra Tokarz jest min. wykładowcą psychologii oraz ekspertem w „Centrum innowacji, transferu technologii i rozwoju” na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Przedmiotem jej badań są motywacyjne
i emocjonalne mechanizmy aktywności twórczej (artystycznej i naukowej), a także motywacja wewnętrzna
i jej właściwości, metody wzbudzania i stymulowania motywacji osiągnięć i motywacji poznawczej. Aktualne badania dr hab. A. Tokarz dotyczą problematyki motywacyjnych aspektów pracy, a szczególnie psychologicznych uwarunkowań wypalenia zawodowego, pracoholizmu oraz lenistwa. Drugi nurt badań skupia się na emocjonalnych determinantach działalności sportowej i muzycznej związanych zwłaszcza z publicznym wykonawstwem.
Aleksandra Tokarz jest autorką wielu publikacji poruszających główne tematykę twórczości min.: „Motywacja w procesie twórczym.”, „Stymulowanie motywacji sprzyjającej twórczej aktywności w szkole.”, „Kierowanie sobą
i konstruowanie działania.”. W 2005 roku A. Tokarz wydała książkę pt. „Dynamika procesu twórczego”. Książka została wydana przez wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Przedmiotem pracy jest analiza badań własnych autorki oraz innych badaczy dotyczących dynamicznych aspektów procesu twórczego oraz kilka prób syntezy prowadzącej do wskazania na podstawowe i dominujące mechanizmy motywacyjne, emocjonalne decydujące o przebiegu procesu twórczego, sprawności twórcy oraz urzeczywistnieniu rezultatu aktywności twórczej.
Autorka twórczość rozumie, jako działalność człowieka przynosząca rezultaty obiektywnie bądź subiektywnie nowie i wartościowe we wszystkich dziedzinach życia, szczególnie w kulturze, nauce i sztuce. Najistotniejsza teza dotyczy antynomicznej natury twórczości i procesu twórczego. Odniesienia tego twierdzenia są, w miarę możności ograniczone do podmiotu oraz zachodzących w nim procesów psychicznych, szczególnie emocjonalnych i motywacyjnych.
Książka podzielona jest na pięć rozdziałów. W pierwszym rozdziale autorka skupia się na koncepcji motywacji aktywności twórczej i działalności twórczej, która sama rozwijała i opracowywała.
Przedmiotem rozdziału drugiego moim zdaniem najciekawszego są emocje w procesie twórczym. Autorka podejmuje próbę utworzenia klasyfikacji emocji występujących w procesie twórczym oraz wyjaśnienia ich związku z hipotezami wyjaśniającymi różne aspekty procesu twórczego. Tokarz wyróżniła dwie grupy emocji związanych z poznawczymi aspektami procesu twórczego. Są to emocje poznawcze pozytywne i negatywne.
Do pierwszej grupy należy głównie ciekawość, zdumienie, zaskoczenie, pasja i fascynacja. Emocje negatywne obejmują nudę, znudzenie, obojętność, niechęć oraz znużenie. Emocje te powstają naprzemiennie, jednak
te pozytywne dominują. Najważniejszą z tych emocji jest ciekawość, stanowiąca podstawę kształtowania się zdolności i motywacji twórczych.
Rozdział trzeci zawiera rezultaty badań empirycznych o charakterze eksploracyjnym, które stanowiły jeden ze sposobów uzasadniania i modyfikacji opracowywanego modelu motywacji aktywności twórczej. Tokarz przyjęła za teoretyczną podstawę do powyższych rozważań wybrane twierdzenia koncepcji motywacji
T. Kocowskiego. Badania opisane w tym rozdziale były przeprowadzane na grupie pracowników uniwersyteckich min: profesorów, docentów i asystentów.
W rozdział czwartym autorka umieściła rozważania na temat przydatności metody psychobiograficznej
w badaniu procesu twórczego na przykładzie analiz jakościowych. Metoda ta służy objaśnianiu zdarzeń biograficznych za pomocą teorii psychologicznych, jej rezultatem jest rekonstrukcja osobowości w rozwoju, charakterystyka różnych faz jej życia i wskazanie na mechanizmy rekonstruowanych procesów.
Rozdział piąty to „Możliwości i ograniczenia w stymulowaniu aktywności twórczej”. Cześć ta zawiera próby udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w warunkach współczesnej szkoły można projektować oddziaływania stymulujące motywacje sprzyjające aktywności twórczej oraz jakie miejsce ma twórczość w potocznych przekonaniach studentów.
Recenzentem książki Aleksandry Tokarz był prof. dr. hab. Andrzej Strzałecki znawca psychologii twórczości. Przedmiotem zainteresowań i wieloletnich badań A. Strzałeckiego jest twórczość i jej uwarunkowania. Przytoczę kilka słów z recenzji Andrzeja Strzałeckiego: „Książka jest dziełem dojrzałego badacza procesów twórczych (…). Prezentowane rozważania są rezultatem nie tylko Jej rozległych lektur dotyczących twórczości, a więc obszaru, w którym Autorka prowadzi od lat intensywne badania i którego jest cenionym znawcą, ale i dziedzin pokrewnych, jak np. przykład dotyczących rozwoju dziecka, metod badania biografii, tak blisko związanych z metodami historio metrycznymi; wykorzystywanymi do badania twórców odległych nieraz epok, wreszcie zagadnień metodologicznych.”
Książka Aleksandry Tokarz pt. „Dynamika procesu twórczego” jest idealna lekturą dla psychologów
i pedagogów, osób zainteresowanych pojęciem twórczości oraz badaniami nad twórczością. Aleksandra Tokarz jest wybitnym badaczem i znawcą tematyki twórczości, a książkę „Dynamika procesu twórczego” autorstwa pani Tokarz recenzował sam profesor Andrzej Strzałecki, a to świadczy o dużej wartości i klasie tej lektury.
Książka: „Dynamika procesu twórczego”
Aleksandra Tokarz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005


Autorem tego wpisu gościnnego jest Patrycja Stalewska.

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

czterdzieści dziewięć − = czterdzieści siedem

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.