Mata do kodowania

Zanim nauczysz kogoś programowania, musisz nauczyć go logicznego myślenia oraz tworzenia algorytmów, czyli metod rozwiązywania zadań. Jednym ze sposobów nauczenia dzieci logicznego myślenia i tworzenia algorytmów w podświadomy sposób jest użycie wszelkiego rodzaju mat do kodowania. Maty są narzędziem, które pozwala bawić się w czasie nauki, do tego nie wymagają prądu.

Mata najczęściej jest ograniczoną w przestrzeni planszą, na której dzieci tworzą obrazy i odtwarzają sekwencje ruchów. Programują roboty i uczą się kodowania. Plansze tego typu można bardzo prosto wykonać samodzielnie, dzieląc dostępną przestrzeń na przylegające do siebie kwadraty. Opisując krawędzie tworzymy coś na kształt planszy do gry w statki.

Prosta mata do kodowania

Pierwszym krokiem, który pozwala dzieciom zapoznać się z prostymi kodami na macie jest kolorowanie. Ograniczona przestrzeń ułatwia szybkie wykonywanie zadań związanych z kolorowaniem a każdy kwadrat na planszy ma swoją nazwę. Dla młodszych dzieci wykorzystamy oznaczenia symboliczne lub kolory na krawędziach planszy. Dla starszaków możemy swobodnie wykorzystywać oznaczenia literowe. Dzieci z pierwszej klasy nie powinny mieć problemów z oznaczeniami literowymi, w zerówce – może być różnie więc lepiej korzystać z oznaczeń symbolicznych. Kolumny oznaczamy literami, wiersze cyframi, albo używamy zamiast tego symboli, np. słoneczka i serduszka. Oczywiście symboli musi być odpowiednio dużo, aby oznaczyć nimi wszystkie wiersze i kolumny bez powtarzania.

Dzieci najpierw uczą się zasad kodowania na planszy. Kiedy wstawimy jakiś przedmiot na pole i podamy jego nazwę. Dzieci po chwili same będą przestawiać przedmiot i nazywać pole, na którym stoi. Gdy tylko opanują ten etap możemy rozdać kolorowe kafelki i zestawy kodów do odcyfrowania. Zestaw taki będzie opisywał jakie kolory kafelków należy rozmieścić na określonych polach planszy aby uzyskać rysunek. Niektóre takie kody będą zawierać jedynie fragment rysunku, który po odkodowaniu trzeba dokończyć.

Mata w wersji dla robota

Matę możemy wykorzystać także przy programowaniu robotów. Każde pole ma dokładnie taką samą wielkość, zatem swobodnie możemy prowadzić robota po przygotowanej planszy.

Przykład zadania? Proszę bardzo. Oznaczamy na planszy dwa pola. Start i koniec. Następnie wykorzystując proste polecenia “programujemy” spacer od punktu startowego do końcowego. Idź o jedno pole do przodu, obróć się w lewo, obróć się w prawo… Możemy do spaceru dołączyć kilka dodatkowych pól, które spacerujący robot musi odwiedzić w losowej kolejności, albo w ściśle określonej kolejności. A może chcemy odwiedzić wskazane pola i dotrzeć do końca jak najkrótszą trasą, albo jak najdłuższą?

A jeśli po drodze, między startem i metą znajduje się ściana, którą musimy obejść, albo cała plansza jest labiryntem do pokonania? Dzieciaki świetnie się bawią prowadząc robota, a przy okazji uczą się prawidłowej kolejności wykonywania działań, czyli właśnie algorytmu pokonania trasy.

Mata w komputerze

Specjalny skrypt do kodowania stworzyłem inspirując się podobnym skryptem znalezionym w Internecie. Oryginał pochodzi z serwisu Nowoczesne Nauczanie. Po zajęciach z dziećmi z zerówki doszedłem do wniosku, że należy go wzbogacić o kilka funkcji, które ułatwią pracę nauczyciela i pozwolą dziecku wyciągnąć z zabawy jeszcze więcej wartości. Mój skrypt nie jest kopią oryginału. Napisany jest całkowicie od zera, korzystając z oryginału wyłącznie w formie inspiracji.

Jakie zmiany wprowadziłem?

Zwiększyłem ilość dostępnych dla dziecka kolorów, podpowiadając ich numery. Przyda się to do tworzenia ładniejszych ilustracji, ale i ułatwi odczytywanie zapisanych kodów.

Druga funkcja, której nie ma oryginał to zmiana wielkości planszy. W moim skrypcie plansza może przybierać dowolne rozmiary w zakresie od 1 do 16 pól. Nadal tworzy kwadrat oznaczony literami i cyframi.

Trzecia poprawka dotyczy możliwości zapisywania i odczytywania tworzonych treści. Poza zwyczajnym spisem pól przypisanych do danego koloru istnieje możliwość skopiowania krótkiego kodu, który opisuje całą planszę. Kod taki można przekopiować z elektronicznej karty pracy, wkleić w pole tekstowe i uzyskać gotowy obrazek, bez żmudnego klikania w odpowiednie pola.

W następnej wersji, nad którą już pracuję, będzie można jednym kliknięciem przełączyć oznaczenia planszy z systemu liter i cyfr na system symboliczny, dla najmłodszych dzieci. Dodam także zbiór symboli gotowych do użycia na planszy, m.in. zestaw strzałek.

Kody plansz do maty elektronicznej

Przykładowe kody do pobrania do generatora zamieszczam poniżej. Wystarczy skopiować i wkleić do pola tekstowego, aby uzyskać obrazek gotowy do dalszej pracy:

Żaglówka:
10HHHHHNEEEEHHHHXNEEEEHHHXXNHEEEHHXXXNHHHHHXXXXNHHHHXXXXXNHHHHUUUUUNUUUUBBBBBBBBBBUBBBBBBBBUUUBBBBBBUU

Połowa motyla:
10XXJXXXXXXXXKXJXXXXXXKKKXJXXXXXHKKKMXXXXXKKDKMXXXXXXXKKMXXXXXXEECMXXXXXEFEEMXXXXXEEEEMXXXXXXEHEXXXXXX

Połowa serca:
11XXCCXXXXXXXXCXXCXCXXXXCXXXXCXXXXXCXXXXXXXXXXCXXXXXXXXXXCXXXXXXXXXXXCXXXXXXXXXXXCXXXXXXXXXXXCXXXXXXXXXXXCXCXXXXXXXXXCXXXXX

Mozaika:
15IIIIIIIIIIIIIIIKIIIIIIIIIIIIIKKKIIIIIIIIIIIKKEKKIIIIIIIIIKKEEEKKIIIIIIIKKEEBEEKKIIIIIKKEEBBBEEKKIIIKKEEBBGBBEEKKKKKEEBBGGGBBEEKKKEEBBGGGGGBBEEEEEBBGGGGGGGBBEEEBBGGGGGGGGGBBBBBGGGGGGGGGGGBBBGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGG

Elektroniczna mata do kodowania

Data aktualizacji: