Samouctwo

Samouctwo – definicje

Samodzielne zdobywanie wiadomości, umiejętności i sprawności praktycznych z określonej dziedziny wiedzy. W szerszym ujęciu – kształtowanie własnej osobowości według własnego wzoru ideału.Wikipedia

Samodzielna praca nad sobą w zdobywaniu lub pogłębianiu wiedzy, samodzielne kształtowanie cech osobowości.WIEM

Samodzielne, przeważnie indywidualne uczenie się ludzi poza szkołą, realizowane zazwyczaj w domu lub innym miejscu zamieszkania.” T. Pilch

Wyrabianie się, wszechstronne i harmonijne ćwiczenie swych zdolności i sprawności, uzupełnianie braków, żeby żyć pełniej i lepiej.” H. Jedlińska

Dobrowolne staranie się, by własną osobę upodobnić do pewnego wzoru.” F. Znaniecki

Samodzielne, poddane autokontroli urabianie się osobnika w celu osiągnięcia jakiegoś mniej lub więcej uchwytnego (uświadomionego) i mniej lub więcej jasno określonego wzoru (respektowanego ideału) osobowości.” W. Okiński

Świadoma swego celu działalność uczącego się przedmiotu, polegająca na autokreacyjnym wysiłku wzbogacania zasobu własnej wiedzy i ukształtowania różnorakich umiejętności operowania tą wiedzą.” Z. Matulka

Forma kształcenia własnej osoby, dla której trwałym punktem oparcia jest postanowienie samodoskonalenia się albo postanowienie osiągnięcia mistrzostwa.” A. Góralski

Czym dla mnie jest samouctwo?

Jest to na pewno jakiś proces, w którym nie uczestniczy jakiś określony nauczyciel. A na pewno nie uczestniczy bezpośrednio. Jak się bowiem zagłębić w większość zagadnień związanych z samouctwem dojdziemy do wniosku, że zazwyczaj samouctwo polega na sięgnięciu do określonych źródeł zawierających informacje na interesujący nas temat. Samouctwo w najczystszej formie będzie formą eksperymentowania, samodzielnego dążenia do pogłębienia naszej wiedzy czy udoskonalenia umiejętności ale w oparciu wyłącznie o już posiadaną przez nas wiedzę, czy w oparciu o wiedzę lub doświadczenia jakie możemy sami zdobyć. Każda inna forma, która pomoże nam zdobyć jakieś informacje z interesującego nas obszaru, choć jest samouctwem, jest formą czystą. Korzystając z książki stajemy się pośrednio i w pewien określony sposób uczniem autora tekstu. Oglądając film instruktażowy, czy jakikolwiek inny film pokazujący interesujące nas zagadnienie stajemy się w pewien sposób uczniami autora tego materiału. Choć sam autor nie jest nauczycielem i może nigdy nie dowiedzieć się o istnieniu “swojego” ucznia…
Aby samouctwo zaistniało musi być wytworzone odpowiednie środowisko dla jego rozwoju. Przede wszystkim musimy sami chcieć zdobyć jakąś wiedzę. W przypadku nauczania taką wiedzę przekaże nam bezpośrednio lub pośrednio nauczyciel. W samouctwie wiedzę będziemy zdobywać na własna rękę. Nie ważne jakie są motywacje do podjęcia działania samokształcenia. Może to być równie dobrze chęć uzyskania awansu zawodowego (wyższej pensji), jak i “zwykła” ciekawość świata.
Jeśli o mnie chodzi, to moim głównym motywem podjęcia działalności samokształcenia jest zdobycie wiedzy i umiejętności pozwalających mi podjąć próbę osiągnięcia innych, określonych celów. Przykłady nie są odległe: nauczyłem się spawać (albo raczej ciągle się uczę) wyłącznie w celu podjęcia próby zbudowania własnego roweru. Uczyłem się laminować i obrabiać tworzywa sztuczne, uczyłem się budowy rekwizytów filmowych i teatralnych oraz innych sztuk plastycznych by podjąć próbę budowy profesjonalnego kostiumu filmowego opartego na Gwiezdnych Wojnach. Uczyłem się elektroniki, stolarstwa, ślusarstwa, programowania aby spróbować zbudować kokpit do symulatora lotów. Uczyłem się programowania w php, obsługi bazy danych sql, grafiki komputerowej by zbudować stronę, którą właśnie oglądacie.
Przy głębszej analizie, może jednak okazać się, iż wymieniłem przed chwilą tylko cele pośrednie. A cele główne leżą gdzieś głębiej. Rowery buduję samodzielnie, bo mogę w ten sposób kontrolować cały proces od projektu po jazdy próbne. Rowery wychodzą wyższej jakości niż fabryczne i za znacznie mniejsze pieniądze. Kostium filmowy, jak już będzie gotowy, pozwoli mi brać udział w akcjach charytatywnych organizowanych przez Star Wars Artistic Team, gdzie pomagamy bezpośrednio i pośrednio dzieciakom przebywającym w szpitalach. Lubię wirtualne latanie a klikanie myszą na ekranie nie jest ani wygodne, ani szybkie, ani realistyczne. Buduję więc kokpit by ułatwić sobie życie.
Analizując w ten sposób wyszły trzy główne wątki – skąpstwo, chęć niesienia pomocy i radości oraz lenistwo (?). Niemniej motywacja nie jest ważna. Ważne są same próby podejmowania akcji związanych z samokształceniem.

Miniporadnik

Jak można Wam pomóc w podjęciu prób samokształcenia? Pytanie trudne, ale nie ma prostej drogi w samokształceniu. Dróg jest wiele, właściwie to każdy ma swoją własną drogę. Jako “nauczyciel” samouctwa mogę tylko wskazać drzwi. Jedne z wielu, przez które możecie zechcieć przejść. Moja droga zazwyczaj wyglądała mniej więcej tak: mając w głowie cel, zabezpieczone środki na jego realizację, należało podjąć próbę, wróć! Robisz coś, albo czegoś nie robisz, nie ma prób. Mając określony cel rozpoczynasz działanie, które ma przybliżyć cel. Zanim jednak podejmowałem konkretny krok w stronę realizacji jakiegoś projektu, czy celu, zawsze starałem się zdobyć jak najwięcej informacji teoretycznych dotyczących sposobu osiągnięcia wybranego celu, czy realizacji wybranego projektu. Zdobyć informacje, jak podobnych rzeczy dokonali inni ludzie. Po zdobyciu dostatecznej ilości informacji można rozpocząć zbieranie odpowiednich narzędzi do realizacji celu. Praktycznie nie ma żadnego celu, czy projektu, który da się zrealizować bez odpowiednich narzędzi. Nie ważne czy chodzi o nauczenie się nowego języka, czy spacer dookoła Polski. Narzędzia są niezbędne – słowniki, książki i inne pomoce czy dobre buty. Zawsze będzie można zainteresować się zdobyciem odpowiednich narzędzi, choć czasem może okazać się, że nie jest możliwe zdobycie określonych narzędzi. W skrajnych przypadkach samo zdobycie narzędzi do realizacji głównego celu może być celem samym w sobie. Np. może być potrzebne zbudowanie starodawnego krosna za pomocą nowoczesnych narzędzi stolarskich aby nauczyć się dawnej sztuki tkactwa, zgodnego z tradycją historyczną. Nie kupimy bowiem (lub kupimy za nieadekwatnie dużą kwotę) krosna z dawnych czasów.
Reasumując. Określamy cel, zdobywamy wiedzę teoretyczną, zabezpieczamy narzędzia i materiały potrzebne w procesie i przystępujemy do działania. Nie wolno bać się eksperymentowania, o ile nie zagraża to życiu. Np. nie będę testować na sobie spadochronu wg mojego pomysłu i ręcznie uszytego. W każdym razie nie od razu, najpierw zrzucę taki spadochron obciążony odpowiednim manekinem i zobaczę jak się zachowuje, czy się nie rozpadnie itd. Jednak nie zawaham się przetestować nowej, potencjalnie znakomitej konstrukcji. Nie będę się krępować by wejść na czat i próbować rozmawiać z obecnymi w ich ojczystym języku, którego się uczę.

Osiągnięcia

Moje zainteresowania się zmieniają, są płynne, ciągle podejmuję jakieś nowe projekty, których wykonanie wymaga zdobycia nowej wiedzy. Niektóre takie pomysły publikuję tutaj na stronie, w formie fotobloga lub innych artykułów. Czasami są to tylko informacje o tym, jak mi poszło wykonanie jakiegoś projektu, czasami są to bardzo obszerne opisy z fotografiami, niemalże krok-po-kroku ukazujące w jaki sposób zdobywałem wiedzę na temat projektu i w jaki sposób wykonywałem projekt.
Zapraszam do zwiedzania menu w górnej części strony. Z całą pewnością znajdziecie tam informacje o niektórych moich projektach i osiągnięciach. Niektórych fizycznie namacalnych (jak zbudowane rowery), innych nieco bardziej wirtualnych (jak ilość lotów wykonanych na/w symulatorze).
Warto pamiętać także, że samouctwo czasami przynosi więcej satysfakcji jako samouctwo a nie koniecznie jako osiągany cel. Bywa, że osiągnięcie celu nie jest możliwe, bywa że projekty się nie udadzą (jak rower x-3, który był totalna porażką i został skasowany). Czasami osiągnięcie celu wymaga ofiar. Czasami jest bardzo długotrwałe (np. zbroi nie skończyłem nadal mimo kilku lat jej konstruowania). Nie bójcie się eksperymentować, szukać nowych celów, pytać…


Wpis pierwotnie opublikowany 23 stycznia 2010.

Data aktualizacji: